Αρχές ορθής πρακτικής του ΟΟΣΑ για τη δεοντολογία των δεδομένων στον δημόσιο τομέα

Σε έναν ολοένα και πιο ψηφιοποιημένο κόσμο, όπου τα δεδομένα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση των δημόσιων υπηρεσιών και των κυβερνητικών λειτουργιών, τα δεοντολογικά ζητήματα είναι υψίστης σημασίας για την οικοδόμηση και τη διατήρηση της εμπιστοσύνης του κοινού.

Ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) έκανε ένα σημαντικό βήμα προόδου προς αυτή την κατεύθυνση με τη δημοσίευση των «αρχών ορθής πρακτικής για τη δεοντολογία των δεδομένων στον δημόσιοτομέα». Οι αρχές αυτές υπογραμμίζουν τη σημασία του δεοντολογικού χειρισμού και χρήσης δεδομένων, προωθώντας δράσεις που βασίζονται σε αξίες και δίνουν προτεραιότητα στα ανθρώπινα δικαιώματα και την ακεραιότητα στον τομέα της ψηφιακής διακυβέρνησης.

Η απουσία των αρχών ορθής πρακτικής

Στο επίκεντρο των αρχών ορθής πρακτικής βρίσκεται η αφοσίωση στην προώθηση της δεοντολογικής χρήσης των δεδομένων στον δημόσιο τομέα. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι πρωτοβουλίες, τα έργα, τα προϊόντα και οι υπηρεσίες της ψηφιακής διακυβέρνησης δεν είναι μόνο αποτελεσματικές αλλά και άξιες της εμπιστοσύνης των πολιτών στις κυβερνήσεις τους. Οι αρχές αυτές παρέχουν ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την καθοδήγηση των δημόσιων υπαλλήλων, των οργανισμών και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων όσον αφορά την ενσωμάτωση της δεοντολογίας των δεδομένων σε κάθε πτυχή των δραστηριοτήτων τους.

Οι δέκα αρχές ορθής πρακτικής

Η δημοσίευση περιγράφει δέκα θεμελιώδεις αρχές ορθής πρακτικής που αποτελούν συλλογικά έναν χάρτη πορείας για την εφαρμογή δεοντολογικών πρακτικών δεδομένων στον δημόσιο τομέα:

1. Διαχείριση δεδομένων με ακεραιότητα
2. Να γνωρίζετε και να τηρείτε τις σχετικές κυβερνητικές ρυθμίσεις για την αξιόπιστη πρόσβαση σε δεδομένα, την κοινοχρησία και τη χρήση τους
3. Ενσωμάτωση δεοντολογικών παραμέτρων δεδομένων στις κυβερνητικές, οργανωτικές και δημόσιες διαδικασίες λήψης αποφάσεων 
4. Παρακολούθηση και διατήρηση του ελέγχου των εισαγόμενων δεδομένων, ιδίως εκείνων που χρησιμοποιούνται για την ενημέρωση της ανάπτυξης και της εκπαίδευσης συστημάτων ΤΝ, και υιοθέτηση προσέγγισης βάσει κινδύνου για την αυτοματοποίηση των αποφάσεων
5. Να είναι συγκεκριμένοι σχετικά με τον σκοπό της χρήσης των δεδομένων, ιδίως στην περίπτωση δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα
6. Καθορισμός ορίων για την πρόσβαση, την κοινοχρησία και τη χρήση δεδομένων
7. Να είστε σαφείς, χωρίς αποκλεισμούς και ανοικτοί
8. Δημοσίευση ανοικτών δεδομένων και πηγαίου κώδικα
9. Διεύρυνση του ελέγχου των ατόμων και των συλλογικών φορέων επί των δεδομένων τους
10. Λογοδοσία και προορατικότητα στη διαχείριση των κινδύνων

Συνεργατική ανάπτυξη και εφαρμογή

Οι εν λόγω αρχές ορθής πρακτικής είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας στο πλαίσιο της ομάδας εργασίας ανώτερων αξιωματούχων της ψηφιακής κυβέρνησης (e-Leaders) του ΟΟΣΑ και των προσπαθειών της θεματικής ομάδας για τον δημόσιο τομέα που βασίζεται στα δεδομένα. Από το 2019 έως το 2020, στην προσπάθεια αυτή συμμετείχαν η Μονάδα Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Δεδομένων του ΟΟΣΑ και το Υπουργείο Εσωτερικών και Σχέσεων του Βασιλείου των Κάτω Χωρών, καθώς και συνεισφορές από χώρες μέλη του ΟΟΣΑ και χώρες-εταίρους. Οι αρχές όχι μόνο αντικατοπτρίζουν τις παρατηρούμενες πρακτικές, αλλά αποσκοπούν επίσης στην ευθυγράμμιση με τα υφιστάμενα νομικά μέσα και μέτρα πολιτικής του ΟΟΣΑ.